Bài giảng Hóa học 11 - Bài 2: Axit, bazơ và muối - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Thu - Trường THPT Đức Hòa

Bài cũ 
Viết phương trình điện li của các chất sau: 
a) Ca(NO 3 ) 2 ; H 2 SO 4 ; BaCl 2 ; KOH 
b) MgCl 2 ; NaOH; HCl; H 3 PO 4 
Phương trình điện li của các chất như sau: 
Ca(NO 3 ) 2 → Ca 2+ + 2NO 3 - 
 H 2 SO 4 → 2H + + SO 4 2- 
 BaCl 2 → Ba 2+ + 2Cl - 
 KOH → K + + OH - 
b) MgCl 2 → Mg 2+ + 2Cl - 
 NaOH → Na + + OH - 
 HCl → H + + Cl - 
 H 3 PO 4 ↔ H + + H 2 PO 4 - 
 H 2 PO 4 - ↔ H + + HPO 4 2- 
 HPO 4 2- ↔ H + + PO 4 3- 
Tiết 3 - Bài 2: AXIT, BAZƠ VÀ MUỐI 
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ THU 
Ngày soạn: 4/9/2022 
Ngày dạy: 12/9/2022 
Lớp dạy: 11A3, 11A7 
I. AXIT 
1. Định nghĩa (theo A-rê-ni-út ) 
	 Axit là chất khi tan trong nước phân li ra cation H + 
VD : HCl → H + + Cl - 
 HNO 3 → H + + NO 3 - 
 CH 3 COOH H + + CH 3 COO - 
Bài 2: AXIT, BAZƠ VÀ MUỐI 
2. Axit nhiều nấc 
- Axit một nấc là những axit chỉ phân li một nấc ra ion H + 
- Axit nhiều nấc là những axit phân li nhiều nấc ra ion H + 
H 2 PO 4 - H + + HPO 4 2- 
HPO 4 2- H + + PO 4 3- 
VD : 	H 3 PO 4 H + + H 2 PO 4 - 
VD : 	HCl → H + + Cl - 
 HNO 3 → H + + NO 3 - 
H 3 PO 4 là axit ba nấc 
II. BAZƠ 
	Theo thuyết A-re-ni-ut: Bazơ là chất khi tan trong nước phân li ra anion OH - . 
VD : 	 Ba(OH) 2 → Ba 2+ + 2 OH - 
	 NaOH → Na + + OH - 
III. HIĐROXIT LƯỠNG TÍNH 
	 Hiđroxit lưỡng tính là hiđroxit khi tan trong nước vừa có thể phân li như axit vừa có thể phân li như bazơ . 
VD : 	 Zn(OH) 2 Zn 2+ + 2 OH - 
	Zn(OH) 2 ZnO 2 2- + 2 H + 
	 Các hiđroxit lưỡng tính thường gặp: Be(OH) 2 ; Zn(OH) 2 ; Sn(OH) 2 ; Pb(OH) 2 ; Al(OH) 3 ; Cr(OH) 3 
VD : 	 Al(OH) 3 Al 3+ + 3 OH - 
	Al(OH) 3 AlO 2 - + H + + H 2 O 
IV. MUỐI 
	 Muối là hợp chất khi tan trong nước phân li ra cation kim loại (hoặc cation NH 4 + ) và anion gốc axit. 
1. Định nghĩa 
VD : 	 NaCl → Na + + Cl - 
	KNO 3 → K + + NO 3 - 
 (NH 4 ) 2 SO 4 → 2NH 4 + + SO 4 2 - 
2. Phân loại 
- Muối trung hòa : anion gốc axit không có khả năng phân li cho ion H + . 
VD : NaCl, Na 2 SO 4 , Na 2 CO 3 ... 
- Muối axit : anion gốc axit có khả năng phân li cho ion H + . 
VD : NaHCO 3 , NaH 2 PO 4 ... 
Lưu ý : Một số muối trong anion gốc axit vẫn có H nhưng không phân li ra ion H + như : 
 Na 2 HPO 3 , KH 2 PO 2 
VD: Na H CO 3 → Na + + H CO 3 - 
3. Sự điện li của muối trong nước 
	Hầu hết các muối là chất điện ly mạnh; trừ HgCl 2 , Hg(CN) 2 điện ly yếu . 
 Nếu gốc axit còn chứa H có tính axit thì gốc này phân li yếu ra H + 
H CO 3 - H + + CO 3 2- 
BÀI TẬP CŨNG CỐ 
a. Các axit yếu: H 2 S, H 2 CO 3 
b. Các muối: K 2 CO 3 , NaClO, NaHS 
c. Hiđroxit lưỡng tính: Sn(OH) 2 
Bài 1 : Viết phương trình điện li của các chất sau 
H 2 S H + + HS - ; HS - H + + S 2- 
	H 2 CO 3 H + + HCO 3 - ; HCO 3 - H + + CO 3 2- 
b) 	K 2 CO 3 2K + + CO 3 2- 
	NaClO Na + + ClO - 
	NaHS Na + + HS - 
	HS - H + + S 2- 
c) 	Sn(OH) 2 Sn 2+ + 2OH - 
	 H 2 SnO 2 2H + + SnO 2 2- 
Bài 2 : Theo A-rê-ni-ut, kết luận nào sau đây là đúng? 
Một hợp chất trong thành phần phân tử có H là axit 
Một hợp chất trong thành phần phân tử có nhóm OH là bazơ 
Một hợp chất có khả năng phân li ra cation H + trong nước là axit 
Một bazơ không nhất thiết phải có nhóm OH trong thành phần phân tử 
Bài 3 : Đối với dung dịch axit yếu CH 3 COOH 0,1 M, nếu bỏ qua sự điện li của nước thì đánh giá nào về nồng độ mol ion sau đây là đúng? 
A. [H + ] = 0,1 M	B. [H + ] > [CH 3 COO - ] 
C. [H + ] < [CH 3 COO - ]	D. [H + ] < 0,1 M 
Bài 4 : Đối với dung dịch axit mạnh HNO 3 0,1 M, nếu bỏ qua sự điện li của nước thì đánh giá nào về nồng độ mol ion sau đây là đúng? 
A. [H + ] = 0,1 M	B. [H + ] > [NO 3 - ] 
C. [H + ] < [NO 3 - ] 	D. [H + ] < 0,1 M 
5 . Phân loại các hợp chất sau và viết phương trình điện li: a. Na 2 SO 4 
b. NH 4 Cl 
c. NaHSO 3 
d. H 2 SO 3 
e. Ba(OH) 2  
a . Na 2 SO 4 → 2Na + +SO 4 2- 
b . NH 4 Cl→ NH 4 + + Cl - 
c . NaHSO 3 → Na + + HSO 3 - 
 HSO 3 - ↔ H + + SO 3 2- 
d . H 2 SO 3 ↔H + + HSO 3 - 
 HSO 3 - ↔ H + + SO 3 2- 
e . Ba(OH) 2 → Ba 2+ + 2OH - 
- Tại sao những người bị bệnh dạ dày ( ợ chua) lại dùng thuốc muối NaHCO 3 
Trả lời : ợ chua là do dạ dày dư axit H + nên dùng thuốc muối để trung hòa bớt H + 
HCl + NaHCO ­3 ­ NaCl + H ­2­ O + CO ­2 ­ 
- Tại sao không nên dùng nồi bằng kim loại(nồi nhôm , inox, ...) để nấu canh chua ? 
- Vì trong canh chua có tính axit , sẽ làm nồi kim loại bị hỏng : 2Al + 6H + 2Al 3+­ ­ + 3H­ 2­ 
Dặn dò: 
- Học bài 
- Làm các bài tập SGK 
 Xem trước bài mới